Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy z 27 lutego 2026 r. o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE. Decyzja została ogłoszona w orędziu skierowanym do obywateli oraz opublikowana na oficjalnej stronie Kancelarii Prezydenta RP.
W uzasadnieniu weta prezydent wskazał przede wszystkim na ryzyko związane z mechanizmem warunkowości, który – jego zdaniem – mógłby pozwolić instytucjom Unii Europejskiej na wstrzymanie finansowania przy jednoczesnym obowiązku dalszej spłaty zaciągniętego długu przez Polskę.
– SAFE to mechanizm, w którym Bruksela poprzez tak zwaną zasadę warunkowości może arbitralnie wstrzymać finansowanie, a nasze państwo i tak nadal będzie musiało spłacać ten dług. Bezpieczeństwo pod warunkiem nie jest bezpieczeństwem – podkreślił prezydent w swoim wystąpieniu.
Obawy o suwerenność finansową
Według głowy państwa przyjęcie ustawy mogłoby uzależnić część strategicznych inwestycji obronnych od decyzji podejmowanych poza granicami kraju. Prezydent zaznaczył, że w kwestiach bezpieczeństwa państwa Polska powinna zachować maksymalną autonomię decyzyjną.
Weto oznacza, że ustawa wraca do Sejmu, który może ją ponownie uchwalić większością trzech piątych głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Prezydencka alternatywa: „Polski SAFE 0%”
Równolegle z decyzją o wecie prezydent skierował do Sejmu własny projekt ustawy dotyczący utworzenia Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych. Rozwiązanie to ma stanowić alternatywę dla mechanizmu SAFE i opierać się na krajowym systemie finansowania inwestycji w bezpieczeństwo.
Zaproponowany fundusz ma realizować koncepcję określaną przez prezydenta jako „Polski SAFE 0%”, której celem jest zapewnienie środków na rozwój zdolności obronnych bez konieczności zaciągania zobowiązań w ramach unijnego mechanizmu pożyczkowego.
Tego samego dnia prezydent Karol Nawrocki omówił szczegóły projektu z premierem oraz ministrami obrony narodowej i finansów.
Spór o model finansowania obronności
Decyzja o zawetowaniu ustawy może stać się kolejnym elementem sporu politycznego dotyczącego sposobu finansowania modernizacji polskiej armii. Zwolennicy mechanizmu SAFE wskazują na możliwość pozyskania dodatkowych środków na inwestycje obronne, natomiast krytycy obawiają się uzależnienia finansowania od decyzji instytucji europejskich.
Dalsze losy projektu będą zależały od decyzji parlamentu, który może próbować odrzucić prezydenckie weto lub podjąć prace nad zaproponowaną przez głowę państwa alternatywą legislacyjną.