Opublikowany raport Debt Sustainability Monitor 2025 przygotowany przez Komisja Europejska analizuje długoterminową stabilność finansów publicznych państw Unii Europejskiej. W przypadku Polski dokument wskazuje, że przy braku odpowiednich działań relacja długu do PKB może w kolejnych latach wzrosnąć do poziomu około 107 proc.
Raport zwraca uwagę na rosnące wydatki budżetowe, presję demograficzną oraz koszty obsługi długu. W części analitycznej pojawia się odniesienie do ryzyka scenariusza gwałtownego wzrostu kosztów finansowania – porównywanego przez niektórych komentatorów do doświadczeń krajów południa Europy po kryzysie finansowym.
Przewodnicząca KE, Ursula von der Leyen, wielokrotnie podkreślała w ostatnich wystąpieniach znaczenie reform strukturalnych oraz odpowiedzialnej polityki fiskalnej w państwach członkowskich.
Deficyt i tempo zadłużenia
Według zapowiedzi budżetowych deficyt sektora finansów publicznych w 2025 r. ma przekroczyć 245 mld zł, a w 2026 r. może zbliżyć się do 272 mld zł. Krytycy wskazują na szybkie tempo przyrostu długu publicznego, które – według ich wyliczeń – sięga obecnie blisko miliarda złotych dziennie.
Dodatkowym wyzwaniem są rosnące koszty obsługi zadłużenia. W warunkach wyższych stóp procentowych część wzrostu gospodarczego może być konsumowana przez wydatki odsetkowe.
Problemy systemowe
Raport wskazuje również na napięcia w systemie ochrony zdrowia. Luka finansowa w Narodowy Fundusz Zdrowia ma w 2025 r. wynieść ponad 30 mld zł, co może wymagać dodatkowego wsparcia budżetowego.
Jednocześnie agencje ratingowe – Fitch Ratings oraz Moody’s – zmieniły perspektywę ratingu Polski na „negatywną”. Oznacza to, że w ocenie analityków ryzyko pogorszenia sytuacji fiskalnej wzrosło, choć sam rating kredytowy pozostaje na dotychczasowym poziomie.